Sau một mùa vụ nuôi trái năng suất cao, cây sầu riêng rơi vào tình trạng cạn kiệt dinh dưỡng, suy yếu bộ rễ và dễ bị nấm bệnh tấn công. Việc áp dụng đúng quy trình chăm sóc phục hồi sau thu hoạch đóng vai trò quyết định đến sức sinh trưởng của cây, giúp tái tạo bộ rễ, nuôi dưỡng cơi đọt mới và duy trì năng suất bền vững cho mùa vụ tiếp theo.
Chương trình Canh tác thông minh mang đến những kinh nghiệm thực tiễn từ nhà vườn tiêu biểu tại thủ phủ sầu riêng Tây Ninh cùng hướng dẫn kỹ thuật chuyên sâu từ GS.TS. Nguyễn Bảo Vệ.
Kinh Nghiệm Thực Tế Tại Vườn Sầu Riêng Bàu Đồn, Tây Ninh
Tây Ninh hiện có khoảng 4.467 ha sầu riêng với năng suất bình quân từ 15 – 20 tấn/ha, nhiều vườn thâm canh tốt đạt 25 – 27 tấn/ha.
Theo ông Phan Hoài Thịnh (Giám đốc HTX Cây ăn trái Bàu Đồn, xã Truông Mít, tỉnh Tây Ninh), việc phục hồi vườn cây được thực hiện theo quy trình khép kín:
- Dọn vườn và rửa vườn: Sau khi thu hoạch xong, tiến hành dọn vệ sinh gốc, phun thuốc rửa vườn để triệt tiêu nấm bệnh. Xử lý nấm bệnh là ưu tiên số một vì cây sạch bệnh thì việc hấp thu phân bón mới đạt hiệu quả tối đa.
- Bảo vệ cơi đọt: Phun phòng trừ rầy xanh chích hút để giữ bộ lá xanh dày, khỏe mạnh.
- Phục hồi tự nhiên: Bón phân hữu cơ kết hợp NPK để cây ra từ 2 – 3 cơi đọt hoàn chỉnh trước khi bước vào giai đoạn xử lý hoa vụ mới.
4 Kỹ Thuật Phục Hồi Cốt Lõi Từ Chuyên Gia Nông Nghiệp
GS.TS. Nguyễn Bảo Vệ khuyến cáo nhà nông cần tập trung thực hiện đồng bộ 4 bước kỹ thuật sau khi kết thúc vụ thu hoạch:
1. Tỉa Cành và Sửa Tán
- Mục đích: Tạo độ thông thoáng để giảm sâu bệnh, đón ánh sáng trực tiếp vào sâu trong tán nhằm tăng hiệu suất quang hợp và triệt tiêu hormone ức chế mầm chồi.
- Kỹ thuật cắt tỉa: Cắt bỏ cành ăn bám khuất sáng, cành ốm yếu, cành sâu bệnh hoặc khô chết, đồng thời loại bỏ cành mọc sai vị trí. Khống chế chiều cao cây ở mức khoảng 7m bằng cách cắt ngang đọt.
- Lưu ý: Chỉ tỉa từ 15 – 20% tổng số cành để tránh làm cây bị sốc. Sát trùng dụng cụ cắt tỉa và dùng sơn hoặc băng keo bịt các vết cắt lớn để tránh nhiễm khuẩn sang cành mẹ. Gom và xử lý toàn bộ cành lá dưới mặt liếp.
2. Cung Cấp Dinh Dưỡng Khoáng & Hữu Cơ Hợp Lý
- Phân hữu cơ: Ưu tiên dòng phân giàu Humic và Fulvic acid để kích hoạt mầm chồi. Chọn phân có tỷ số $C/N < 12$ nhằm bảo đảm độ hoai mục (như dòng phân Đầu Trâu Organic đa dụng).
- Phân vô cơ: Sử dụng công thức có tỷ lệ Đạm cao, Lân vừa và Kali thấp theo tỷ lệ $3:2:1$ (như phân bón chuyên dùng Đầu Trâu AT1 bổ sung đầy đủ trung vi lượng) để thúc đẩy ra chồi nhanh.
- Cách bón: Rải phân theo mép hình chiếu của tán hoặc giữa hai hàng cây, không bón sát gốc. Cần xới xáo nhẹ mặt đất trước khi bón, khỏa lấp đất lại rồi mới tưới nước để hạn chế thất thoát.
3. Kích Thích Sinh Trưởng Đúng Thời Điểm
- Đối với những vườn cây suy kiệt, ra chồi kém, có thể sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng thực vật phù hợp để hỗ trợ bung đọt đồng loạt.
4. Quản Lý Nước và Ẩm Độ
- Độ ẩm đất lý tưởng: Duy trì ở mức 20 – 35% (đo bằng dụng cụ Tensiometer). Vùng đất trũng cần đắp mô cao; khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên cần xẻ rãnh thoát nước sâu để chống úng rễ trong mùa mưa.
- Độ ẩm không khí: Cần duy trì trên 80%. Trong điều kiện thời tiết khô hanh, nên lắp đặt hệ thống phun sương trên ngọn cây để tạo ẩm độ thuận lợi cho quá trình bung đọt non.
Chương trình Canh tác thông minh được phối hợp thực hiện bởi Đài Truyền hình Việt Nam (VTV9) và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền. Kính mời bà con cùng theo dõi.
Canh tác thông minh