Sau nhiều năm canh tác thâm canh liên tục kết hợp tác động của biến đổi khí hậu, đất trồng lúa tại nhiều địa phương thuộc khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đang đối mặt với tình trạng suy thoái, chua hóa và nghèo kiệt dinh dưỡng. Việc chủ động cải tạo đất và bón lót cân đối ngay từ đầu vụ là giải pháp cốt lõi giúp cây lúa sinh trưởng khỏe, nâng cao năng suất và gia tăng lợi nhuận cho người nông dân.

1. Thực trạng đất trồng lúa tại khu vực Gia Lai
Tại phường An Nhơn Nam (tỉnh Gia Lai), đất trồng lúa lâu năm đang gặp phải tình trạng thoái hóa rõ rệt:
- Độ pH đất xuống rất thấp, chỉ dao động từ 3.9 đến 4.0 (mức đất chua), khiến bộ rễ lúa khó hấp thu phân đa lượng, trung lượng và vi lượng.
- Thói quen lạm dụng phân bón vô cơ và gieo sạ liên tục khiến rơm rạ không kịp phân hủy, dễ gây ngộ độc hữu cơ và làm cạn kiệt hệ vi sinh vật có ích trong đất.
- Thời tiết vụ Hè Thu diễn biến bất lợi, đầu vụ nắng nóng khô hạn, cuối vụ tiềm ẩn mưa bão khiến lúa dễ bị đổ ngã và phát sinh sâu bệnh.

2. Giải pháp cải tạo đất và hiệu quả thực chứng tại HTX An Nhơn Nam
Nhằm khôi phục độ phì nhiêu cho đất trên quy mô canh tác hơn 1.130 ha, HTX Nông nghiệp An Nhơn Nam đã phối hợp cùng Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền thực hiện mô hình canh tác thông minh sử dụng bộ sản phẩm sinh học chuyên dùng:
- Quy trình bón phân chuẩn:
- Bón lót đầu vụ: Sử dụng Đầu Trâu Bio-Canxi với liều lượng 150 kg/ha trước khi gieo sạ. Phân bón giúp nâng nhanh độ pH, bổ sung Canxi làm cứng cây và cung cấp nấm men/vi sinh vật đối kháng Trichoderma để phân hủy rơm rạ, triệt tiêu ngộ độc hữu cơ.
- Bón thúc: Kết hợp bón thúc cân đối bằng dòng phân Đầu Trâu Lúa 1 và Đầu Trâu Lúa 2 theo đúng chu kỳ sinh trưởng của cây.
- Kết quả thực tế sau thu hoạch:
- Lúa đẻ nhánh tập trung, bộ rễ ăn sâu khỏe mạnh, lá đòng xanh bền và kháng tốt sâu bệnh hại.
- Tiết kiệm 4,5 kg phân bón/sào 500m², tương đương chi phí phân bón giảm 3,18 triệu đồng/ha.
- Năng suất thực thu đạt cao hơn ruộng đối chứng 10,2 tạ/ha.
- Lợi nhuận kinh tế tăng thêm hơn 10,3 triệu đồng/ha so với tập quán canh tác cũ.

3. Khuyến cáo kỹ thuật từ chuyên gia
Theo TS. Hồ Văn Chiến (Nguyên Giám đốc Trung tâm BVTV phía Nam), chìa khóa để lúa đạt năng suất cao là phải đầu tư đúng ngay từ khâu làm đất:
- Nâng độ pH đất: Đất phải đủ độ pH thì rễ mới hấp thụ được phân bón, giúp hạn chế thất thoát dinh dưỡng.
- Bón lót đúng liều lượng: Bón đúng 150 kg Bio-Canxi/ha, bón cân đối và không bỏ cữ bón lót dù thấy đất có sẵn độ màu mỡ ban đầu.
- Cung cấp vi sinh vật có ích: Sử dụng phân bón sinh học chứa Trichoderma để tái tạo hệ sinh thái đất lâu dài.
- Chương trình: Canh tác thông minh
- Đơn vị phối hợp thực hiện: (VTV9) – Đài Truyền hình Việt Nam & Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền.
Kính mời quý vị cùng theo dõi
Canh Tác Thông Minh (CTTM)

